18.1

Problem 18.1

schwarzChapter 18

习题 18.1

来源: 第18章, PDF第338页


18.1 Scalar QED. (a) Calculate the self-energy graphs for a scalar in QED in dimensional regularization. (b) What are the pole mass renormalization conditions for the scalar? (c) What are the mass and field strength counterterms in dimensional regularization in the on-shell scheme and in MS\overline{\text{MS}}?

习题 18.1 - 解答


习题 18.1 分析与解答

在标量 QED 中,复标量场 ϕ\phi 与光子场 AμA_\mu 的相互作用拉格朗日量包含动能项的协变导数展开: L(Dμϕ)(Dμϕ)m2ϕϕ=μϕμϕm2ϕϕieAμ(ϕμϕμϕϕ)+e2AμAμϕϕ\mathcal{L} \supset (D_\mu \phi)^\dagger (D^\mu \phi) - m^2 \phi^\dagger \phi = \partial_\mu \phi^\dagger \partial^\mu \phi - m^2 \phi^\dagger \phi - ie A_\mu (\phi^\dagger \partial^\mu \phi - \partial^\mu \phi^\dagger \phi) + e^2 A_\mu A^\mu \phi^\dagger \phi 由此得到两个相互作用顶点(设标量动量顺着电荷流向,分别为 pppp'):

  1. 三线顶点 (光子-标量-标量):ie(p+p)μ-ie(p + p')_\mu
  2. 四线顶点 (光子-光子-标量-标量):2ie2gμν2ie^2 g_{\mu\nu}

下面在 Feynman 规范 (ξ=1\xi=1) 下进行计算,并使用维度正规化 (d=4ϵd = 4-\epsilon)。定义 2ϵˉ2ϵγE+ln(4π)\frac{2}{\bar{\epsilon}} \equiv \frac{2}{\epsilon} - \gamma_E + \ln(4\pi)


(a) 计算标量场在维度正规化下的自能图

标量场的单圈自能 iΣ(p2)-i\Sigma(p^2) 来自两个 Feynman 图:

  1. 海鸥图 (Seagull graph, Σ2\Sigma_2):由四线顶点产生的光子蝌蚪图。 iΣ2(p2)=ddk(2π)d(2ie2gμν)(igμνk2)=2e2dddk(2π)d1k2-i\Sigma_2(p^2) = \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} (2ie^2 g_{\mu\nu}) \left( \frac{-ig^{\mu\nu}}{k^2} \right) = 2e^2 d \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} \frac{1}{k^2} 在维度正规化中,无质量粒子的无标度积分严格为零,因此 Σ2(p2)=0\Sigma_2(p^2) = 0

  2. 日落图 (Sunset graph, Σ1\Sigma_1):由两个三线顶点组成。 iΣ1(p2)=ddk(2π)d(ie)(2pk)μi(pk)2m2igμνk2(ie)(2pk)ν-i\Sigma_1(p^2) = \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} (-ie)(2p-k)_\mu \frac{i}{(p-k)^2 - m^2} \frac{-ig^{\mu\nu}}{k^2} (-ie)(2p-k)_\nu iΣ1(p2)=e2μϵddk(2π)d(2pk)2k2[(pk)2m2]-i\Sigma_1(p^2) = -e^2 \mu^\epsilon \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} \frac{(2p-k)^2}{k^2 [(p-k)^2 - m^2]} 引入 Feynman 参数 xx,分母变为 [x((pk)2m2)+(1x)k2]2=[k22xpk+xp2xm2]2[x((p-k)^2 - m^2) + (1-x)k^2]^2 = [k^2 - 2xp\cdot k + xp^2 - xm^2]^2。 平移环路动量 l=kxpl = k - xp,分母变为 (l2Δ)2(l^2 - \Delta)^2,其中 Δ=xm2x(1x)p2\Delta = xm^2 - x(1-x)p^2。 分子展开并丢弃 ll 的奇数次项:(2plxp)2l2+(2x)2p2(2p - l - xp)^2 \to l^2 + (2-x)^2 p^2

    积分变为: iΣ(p2)=e2μϵ01dxddl(2π)dl2+(2x)2p2(l2Δ)2-i\Sigma(p^2) = -e^2 \mu^\epsilon \int_0^1 dx \int \frac{d^d l}{(2\pi)^d} \frac{l^2 + (2-x)^2 p^2}{(l^2 - \Delta)^2} 利用维度正规化标准积分公式: ddl(2π)d1(l2Δ)2=i(4π)d/2Γ(2d/2)Δd/22\int \frac{d^d l}{(2\pi)^d} \frac{1}{(l^2 - \Delta)^2} = \frac{i}{(4\pi)^{d/2}} \Gamma(2-d/2) \Delta^{d/2-2} ddl(2π)dl2(l2Δ)2=i(4π)d/2d2Γ(1d/2)Δd/21\int \frac{d^d l}{(2\pi)^d} \frac{l^2}{(l^2 - \Delta)^2} = \frac{i}{(4\pi)^{d/2}} \frac{d}{2} \Gamma(1-d/2) \Delta^{d/2-1}d=4ϵd = 4-\epsilon 附近展开: Γ(2d/2)=2ϵγE\Gamma(2-d/2) = \frac{2}{\epsilon} - \gamma_E d2Γ(1d/2)=4ϵ2Γ(ϵ/2)1+ϵ/2=4ϵ+2γE1\frac{d}{2} \Gamma(1-d/2) = \frac{4-\epsilon}{2} \frac{\Gamma(\epsilon/2)}{-1+\epsilon/2} = -\frac{4}{\epsilon} + 2\gamma_E - 1

    代入并整理,提取出未重整化自能 Σ(p2)\Sigma(p^2)Σ(p2)=e2(4π)201dx[Δ(4ϵˉ+1+2lnμ2Δ)(2x)2p2(2ϵˉ+lnμ2Δ)]\Sigma(p^2) = \frac{e^2}{(4\pi)^2} \int_0^1 dx \left[ \Delta \left( \frac{4}{\bar{\epsilon}} + 1 + 2\ln\frac{\mu^2}{\Delta} \right) - (2-x)^2 p^2 \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{\Delta} \right) \right] 合并同类项,得到最终的自能表达式: Σ(p2)=α4π01dx[((2x)2p22Δ)(2ϵˉ+lnμ2Δ)Δ]\boxed{ \Sigma(p^2) = \frac{\alpha}{4\pi} \int_0^1 dx \left[ \left( (2-x)^2 p^2 - 2\Delta \right) \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{\Delta} \right) - \Delta \right] } (注:此处 α=e2/4π\alpha = e^2/4\pi)


(b) 标量场的极点质量重整化条件

引入质量反项 δm2\delta m^2 和场强反项 δZ\delta_Z 后,重整化自能为 ΣR(p2)=Σ(p2)+p2δZδm2\Sigma_R(p^2) = \Sigma(p^2) + p^2 \delta_Z - \delta m^2。 全传播子形式为: GR(p2)=ip2m2ΣR(p2)G_R(p^2) = \frac{i}{p^2 - m^2 - \Sigma_R(p^2)} 极点质量 (Pole mass) mPm_P 定义为全传播子极点的精确位置。在在壳 (On-shell) 方案中,我们将拉格朗日量中的参数 mm 定义为物理极点质量,即 m=mPm = m_P。 为了使极点恰好位于 p2=mP2p^2 = m_P^2,且该极点处的留数 (Residue) 为 1(保证渐近态的正确归一化),必须满足以下两个条件:

  1. 极点位置条件:传播子分母在 p2=mP2p^2 = m_P^2 处为零。
  2. 留数条件:传播子分母在 p2=mP2p^2 = m_P^2 处的导数为 1。

因此,极点质量重整化条件为: ΣR(mP2)=0ddp2ΣR(p2)p2=mP2=0\boxed{ \Sigma_R(m_P^2) = 0 \quad \text{且} \quad \frac{d}{dp^2}\Sigma_R(p^2) \bigg|_{p^2 = m_P^2} = 0 }


(c) MS\overline{\text{MS}} 方案与在壳 (OS) 方案下的反项

1. MS\overline{\text{MS}} 方案MS\overline{\text{MS}} 方案中,反项仅用于抵消 2ϵˉ\frac{2}{\bar{\epsilon}} 发散极点。 从 (a) 中的 Σ(p2)\Sigma(p^2) 提取发散部分: Σdiv(p2)=α4π2ϵˉ01dx[(2x)2p22(xm2x(1x)p2)]\Sigma_{\text{div}}(p^2) = \frac{\alpha}{4\pi} \frac{2}{\bar{\epsilon}} \int_0^1 dx \left[ (2-x)^2 p^2 - 2(xm^2 - x(1-x)p^2) \right] 利用积分 01(2x)2dx=73\int_0^1 (2-x)^2 dx = \frac{7}{3}01x(1x)dx=16\int_0^1 x(1-x) dx = \frac{1}{6},可得: Σdiv(p2)=α4π2ϵˉ(83p2m2)\Sigma_{\text{div}}(p^2) = \frac{\alpha}{4\pi} \frac{2}{\bar{\epsilon}} \left( \frac{8}{3} p^2 - m^2 \right) 要求 ΣR=Σ+p2δZδm2\Sigma_R = \Sigma + p^2 \delta_Z - \delta m^2 有限,即 p2δZδm2=Σdiv(p2)p^2 \delta_Z - \delta m^2 = -\Sigma_{\text{div}}(p^2)。比较系数得到 MS\overline{\text{MS}} 反项: δZMS=α4π163ϵˉ,δmMS2=α4π2m2ϵˉ\boxed{ \delta_Z^{\overline{\text{MS}}} = - \frac{\alpha}{4\pi} \frac{16}{3\bar{\epsilon}}, \quad \delta m^2_{\overline{\text{MS}}} = - \frac{\alpha}{4\pi} \frac{2m^2}{\bar{\epsilon}} }

2. 在壳 (On-shell) 方案 利用 (b) 中的条件:δZ=Σ(m2)\delta_Z = -\Sigma'(m^2)δm2=Σ(m2)m2Σ(m2)\delta m^2 = \Sigma(m^2) - m^2 \Sigma'(m^2)。 在 p2=m2p^2 = m^2 处,Δ=x2m2\Delta = x^2 m^2。代入 Σ(m2)\Sigma(m^2) 并完成对 xx 的积分: Σ(m2)=αm24π01dx[(44xx2)(2ϵˉ+lnμ2x2m2)x2]=αm24π[53(2ϵˉ+lnμ2m2)559]\Sigma(m^2) = \frac{\alpha m^2}{4\pi} \int_0^1 dx \left[ (4 - 4x - x^2) \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{x^2 m^2} \right) - x^2 \right] = \frac{\alpha m^2}{4\pi} \left[ \frac{5}{3} \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{m^2} \right) - \frac{55}{9} \right] 计算导数 Σ(p2)\Sigma'(p^2),注意 Δp2=x(1x)\frac{\partial \Delta}{\partial p^2} = -x(1-x)Σ(m2)=α4π01dx[(42xx2)(2ϵˉ+lnμ2x2m2)+4x8+4x]\Sigma'(m^2) = \frac{\alpha}{4\pi} \int_0^1 dx \left[ (4 - 2x - x^2) \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{x^2 m^2} \right) + \frac{4}{x} - 8 + 4x \right] 这里出现了一项 014xdx\int_0^1 \frac{4}{x} dx,这是 QED 中典型的红外发散 (IR divergence),源于无质量光子。引入微小光子质量 mγm_\gamma 作为红外正规化,此时 Δx2m2+(1x)mγ2\Delta \approx x^2 m^2 + (1-x)m_\gamma^2,该积分被正规化为 2lnm2mγ22 \ln\frac{m^2}{m_\gamma^2}。完成剩余有限部分积分: Σ(m2)=α4π[83(2ϵˉ+lnμ2m2)1159+2lnm2mγ2]\Sigma'(m^2) = \frac{\alpha}{4\pi} \left[ \frac{8}{3} \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{m^2} \right) - \frac{115}{9} + 2 \ln\frac{m^2}{m_\gamma^2} \right] 由此得到在壳方案的反项: δZOS=α4π[83(2ϵˉ+lnμ2m2)1159+2lnm2mγ2]\boxed{ \delta_Z^{\text{OS}} = - \frac{\alpha}{4\pi} \left[ \frac{8}{3} \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{m^2} \right) - \frac{115}{9} + 2 \ln\frac{m^2}{m_\gamma^2} \right] } δmOS2=αm24π[(2ϵˉ+lnμ2m2)+2032lnm2mγ2]\boxed{ \delta m^2_{\text{OS}} = \frac{\alpha m^2}{4\pi} \left[ - \left( \frac{2}{\bar{\epsilon}} + \ln\frac{\mu^2}{m^2} \right) + \frac{20}{3} - 2 \ln\frac{m^2}{m_\gamma^2} \right] } (注:OS 方案的反项不仅包含 UV 发散 2ϵˉ\frac{2}{\bar{\epsilon}},还显式依赖于红外截断 mγm_\gamma。)