51.1

Problem 51.1

srednickiChapter 51

习题 51.1

来源: 第51章, PDF第322页


51.1 Derive the fermion-loop correction to the scalar propagator by working through eq. (45.2), and show that it has an extra minus sign relative to the case of a scalar loop.


Referenced Equations:

Equation (45.2):

Z(η,η,J)exp[igd4x(1iδδJ(x))(iδδηα(x))(1iδδηα(x))]Z0(η,η,J),(45.2)Z(\overline{\eta}, \eta, J) \propto \exp \left[ ig \int d^4x \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x)} \right) \left( i \frac{\delta}{\delta \eta_\alpha(x)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\alpha(x)} \right) \right] Z_0(\overline{\eta}, \eta, J) , \tag{45.2}

习题 51.1 - 解答


为了计算标量传播子的费米子圈修正,我们需要通过路径积分生成泛函 Z(η,η,J)Z(\overline{\eta}, \eta, J) 展开到耦合常数 gg 的二阶。根据题干引用的公式 (45.2):

Z(η,η,J)exp[igd4x(1iδδJ(x))(iδδηα(x))(1iδδηα(x))]Z0(η,η,J)Z(\overline{\eta}, \eta, J) \propto \exp \left[ ig \int d^4x \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x)} \right) \left( i \frac{\delta}{\delta \eta_\alpha(x)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\alpha(x)} \right) \right] Z_0(\overline{\eta}, \eta, J)

其中自由生成泛函可以分解为标量部分和费米子部分 Z0=Z0S[J]Z0F[η,η]Z_0 = Z_{0S}[J] Z_{0F}[\overline{\eta}, \eta]Z0S[J]=exp[i2d4xd4yJ(x)Δ(xy)J(y)]Z_{0S}[J] = \exp\left[ \frac{i}{2} \int d^4x d^4y J(x) \Delta(x-y) J(y) \right] Z0F[η,η]=exp[id4xd4yη(x)S(xy)η(y)]Z_{0F}[\overline{\eta}, \eta] = \exp\left[ i \int d^4x d^4y \overline{\eta}(x) S(x-y) \eta(y) \right]

1. 展开到 O(g2)O(g^2) 并提取两点格林函数

标量传播子(两点连通格林函数)的 O(g2)O(g^2) 修正由下式给出: ϕ(x1)ϕ(x2)(2)=(1iδδJ(x1))(1iδδJ(x2))Z(2)J,η,η=0\langle \phi(x_1) \phi(x_2) \rangle^{(2)} = \left. \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x_1)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x_2)} \right) Z^{(2)} \right|_{J,\eta,\overline{\eta}=0}

将 (45.2) 式中的指数算符展开到二阶,得到 Z(2)Z^{(2)}Z(2)=(ig)22d4xd4y(1iδδJ(x)δδηα(x)δδηα(x))(1iδδJ(y)δδηβ(y)δδηβ(y))Z0SZ0FZ^{(2)} = \frac{(ig)^2}{2} \int d^4x d^4y \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x)} \frac{\delta}{\delta \eta_\alpha(x)} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\alpha(x)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(y)} \frac{\delta}{\delta \eta_\beta(y)} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\beta(y)} \right) Z_{0S} Z_{0F} 注意这里化简了常数因子:(iδδη)(1iδδη)=δδηδδη\left(i \frac{\delta}{\delta \eta}\right) \left(\frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}}\right) = \frac{\delta}{\delta \eta} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}}

2. 标量外线的收缩

首先作用关于 JJ 的导数,提取连通图部分(即 x1,x2x_1, x_2 分别与 x,yx, y 收缩): Sconn=(1iδδJ(x1))(1iδδJ(x2))(1iδδJ(x))(1iδδJ(y))Z0SJ=0,conn\mathcal{S}_{\text{conn}} = \left. \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x_1)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x_2)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(x)} \right) \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J(y)} \right) Z_{0S} \right|_{J=0, \text{conn}} Sconn=(1iΔ(x1x))(1iΔ(x2y))+(xy)=2Δ(x1x)Δ(x2y)\mathcal{S}_{\text{conn}} = \left( \frac{1}{i} \Delta(x_1-x) \right) \left( \frac{1}{i} \Delta(x_2-y) \right) + (x \leftrightarrow y) = - 2 \Delta(x_1-x) \Delta(x_2-y) 这里利用了 xxyy 积分的对称性,给出了因子 2,刚好抵消了泰勒展开的 1/21/2

3. 费米子圈的 Grassmann 导数计算

接下来计算费米子部分的导数,这是产生额外负号的核心步骤: F=δδηα(x)δδηα(x)δδηβ(y)δδηβ(y)Z0Fη,η=0\mathcal{F} = \left. \frac{\delta}{\delta \eta_\alpha(x)} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\alpha(x)} \frac{\delta}{\delta \eta_\beta(y)} \frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\beta(y)} Z_{0F} \right|_{\eta,\overline{\eta}=0}Z0FZ_{0F} 展开到二阶(因为需要 4 个导数才能得到非零常数项): Z0F(2)=i22d4u1d4v1d4u2d4v2[ημ(u1)Sμν(u1v1)ην(v1)][ηρ(u2)Sρσ(u2v2)ησ(v2)]Z_{0F}^{(2)} = \frac{i^2}{2} \int d^4u_1 d^4v_1 d^4u_2 d^4v_2 \left[ \overline{\eta}_\mu(u_1) S_{\mu\nu}(u_1-v_1) \eta_\nu(v_1) \right] \left[ \overline{\eta}_\rho(u_2) S_{\rho\sigma}(u_2-v_2) \eta_\sigma(v_2) \right] 为了形成连通的费米子圈,我们需要交叉收缩项(即 u1=x,v1=yu_1=x, v_1=yu2=y,v2=xu_2=y, v_2=x 的组合)。由于两个方括号内的双线性型是玻色性的(可交换),交叉项共有 2 个相同的贡献,抵消了前面的 1/21/2。提取出与 x,yx, y 相关的被积函数部分: (ηα(x)Sαβ(xy)ηβ(y))(ηβ(y)Sβα(yx)ηα(x))- \left( \overline{\eta}_\alpha(x) S_{\alpha\beta}(x-y) \eta_\beta(y) \right) \left( \overline{\eta}_\beta(y) S_{\beta\alpha}(y-x) \eta_\alpha(x) \right) 将 Grassmann 变量重新排列,以便从左侧依次应用导数 ηα(x)ηα(x)ηβ(y)ηβ(y)\partial_{\eta_\alpha(x)} \partial_{\overline{\eta}_\alpha(x)} \partial_{\eta_\beta(y)} \partial_{\overline{\eta}_\beta(y)}。 初始排列为:ηα(x)ηβ(y)ηβ(y)ηα(x)\overline{\eta}_\alpha(x) \eta_\beta(y) \overline{\eta}_\beta(y) \eta_\alpha(x)。 我们逐步应用导数,并严格追踪反交换带来的符号:

  1. 应用 δδηβ(y)\frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\beta(y)}:需要穿过 ηα(x)\overline{\eta}_\alpha(x)ηβ(y)\eta_\beta(y)(2次交换,符号不变)。 δδηβ(y)[ηα(x)ηβ(y)ηβ(y)ηα(x)]=ηα(x)ηβ(y)ηα(x)\frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\beta(y)} \left[ \overline{\eta}_\alpha(x) \eta_\beta(y) \overline{\eta}_\beta(y) \eta_\alpha(x) \right] = \overline{\eta}_\alpha(x) \eta_\beta(y) \eta_\alpha(x)
  2. 应用 δδηβ(y)\frac{\delta}{\delta \eta_\beta(y)}:需要穿过 ηα(x)\overline{\eta}_\alpha(x)(1次交换,产生负号)。 δδηβ(y)[ηα(x)ηβ(y)ηα(x)]=ηα(x)ηα(x)\frac{\delta}{\delta \eta_\beta(y)} \left[ \overline{\eta}_\alpha(x) \eta_\beta(y) \eta_\alpha(x) \right] = - \overline{\eta}_\alpha(x) \eta_\alpha(x)
  3. 应用 δδηα(x)\frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\alpha(x)}:无需穿过任何变量(0次交换,符号不变)。 δδηα(x)[ηα(x)ηα(x)]=ηα(x)\frac{\delta}{\delta \overline{\eta}_\alpha(x)} \left[ - \overline{\eta}_\alpha(x) \eta_\alpha(x) \right] = - \eta_\alpha(x)
  4. 应用 δδηα(x)\frac{\delta}{\delta \eta_\alpha(x)}:无需穿过任何变量(0次交换,符号不变)。 δδηα(x)[ηα(x)]=1\frac{\delta}{\delta \eta_\alpha(x)} \left[ - \eta_\alpha(x) \right] = - 1

将这个 1-1 乘回前面的系数 Sαβ(xy)Sβα(yx)- S_{\alpha\beta}(x-y) S_{\beta\alpha}(y-x),我们得到费米子圈的贡献为: Fconn=+Sαβ(xy)Sβα(yx)=Tr[S(xy)S(yx)]\mathcal{F}_{\text{conn}} = + S_{\alpha\beta}(x-y) S_{\beta\alpha}(y-x) = \text{Tr}[S(x-y) S(y-x)]

4. 与标量圈的对比分析

为了证明“额外的负号 (extra minus sign)”,我们对比一个具有相互作用 Lint=12gϕχ2\mathcal{L}_{\text{int}} = \frac{1}{2} g \phi \chi^2 的纯标量理论中的标量圈 χ\chi。 其生成泛函算符包含 (1iδδJχ(x))2(1iδδJχ(y))2\left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J_\chi(x)} \right)^2 \left( \frac{1}{i} \frac{\delta}{\delta J_\chi(y)} \right)^2。作用于 Z0χZ_{0\chi} 的二阶展开项 12(i2JχΔχJχ)2=18(JχΔχJχ)2\frac{1}{2} \left( \frac{i}{2} \int J_\chi \Delta_\chi J_\chi \right)^2 = -\frac{1}{8} (J_\chi \Delta_\chi J_\chi)^2 上: Sχ=1i4δ4δJχ(x)2δJχ(y)2[18(2Jχ(x)Δχ(xy)Jχ(y))2]\mathcal{S}_\chi = \frac{1}{i^4} \frac{\delta^4}{\delta J_{\chi}(x)^2 \delta J_{\chi}(y)^2} \left[ -\frac{1}{8} \left( 2 J_{\chi}(x) \Delta_\chi(x-y) J_{\chi}(y) \right)^2 \right] Sχ=18δ4δJχ(x)2δJχ(y)2[4Δχ(xy)2Jχ(x)2Jχ(y)2]=18×4Δχ(xy)2×(2×2)=2Δχ(xy)2\mathcal{S}_\chi = -\frac{1}{8} \frac{\delta^4}{\delta J_{\chi}(x)^2 \delta J_{\chi}(y)^2} \left[ 4 \Delta_\chi(x-y)^2 J_{\chi}(x)^2 J_{\chi}(y)^2 \right] = -\frac{1}{8} \times 4 \Delta_\chi(x-y)^2 \times (2 \times 2) = -2 \Delta_\chi(x-y)^2 对比结论:标量圈的收缩结果带有负号(2Δχ2-2 \Delta_\chi^2),而费米子圈的收缩结果带有正号(+Tr[S2]+\text{Tr}[S^2])。由于费米子 Grassmann 导数在穿过彼此相互作用时产生的反交换性质(具体体现在上述第2步),抵消了原本由 i2i^2 带来的负号,从而导致费米子圈相对于标量圈多出了一个整体的相对负号

5. 最终结果

将标量外线部分 Sconn\mathcal{S}_{\text{conn}} 与费米子圈部分 Fconn\mathcal{F}_{\text{conn}} 结合,并代入 Z(2)Z^{(2)} 的系数 (ig)22\frac{(ig)^2}{2}(其中 1/21/2 已被 xyx \leftrightarrow y 的对称性吸收):

ϕ(x1)ϕ(x2)fermion-loop(2)=(ig)2d4xd4y[Δ(x1x)Δ(x2y)]Tr[S(xy)S(yx)]\langle \phi(x_1) \phi(x_2) \rangle^{(2)}_{\text{fermion-loop}} = (ig)^2 \int d^4x d^4y \left[ - \Delta(x_1-x) \Delta(x_2-y) \right] \text{Tr}[S(x-y) S(y-x)]

化简后,费米子圈对标量传播子的修正表达式为:

ϕ(x1)ϕ(x2)(2)=g2d4xd4yΔ(x1x)Δ(x2y)Tr[S(xy)S(yx)]\boxed{ \langle \phi(x_1) \phi(x_2) \rangle^{(2)} = g^2 \int d^4x d^4y \Delta(x_1-x) \Delta(x_2-y) \text{Tr}[S(x-y) S(y-x)] }
51.2

Problem 51.2

srednickiChapter 51

习题 51.2

来源: 第51章, PDF第322页


51.2 Finish the computation of VY(p,p)\mathbf{V}_Y(p', p), imposing the condition

VY(0,0)=igγ5.(51.54)\mathbf{V}_Y(0, 0) = ig\gamma_5 . \tag{51.54}

习题 51.2 - 解答


题目分析与物理背景

在赝标量汤川理论(Pseudoscalar Yukawa Theory)中,费米子与标量场的相互作用拉格朗日量包含项 Lint=igϕψˉγ5ψ\mathcal{L}_{\text{int}} = -i g \phi \bar{\psi} \gamma_5 \psi。树图阶的顶点函数为 VY(0)(p,p)=igγ5\mathbf{V}_Y^{(0)}(p', p) = i g \gamma_5。 在单圈阶(one-loop level),顶点函数会受到虚粒子交换的辐射修正。为了消除紫外发散并给出具有明确物理意义的顶点函数,我们需要引入重整化条件。题目要求的重整化条件为: VY(0,0)=igγ5\mathbf{V}_Y(0, 0) = ig\gamma_5 这表示在零动量极限下,全顶点函数精确等于树图阶的耦合常数形式。这意味着我们需要计算单圈顶点图,并利用该条件确定抵消项,从而得到有限的重整化顶点函数。

推导过程

1. 单圈顶点修正积分 单圈顶点修正 VY(1)(p,p)\mathbf{V}_Y^{(1)}(p', p) 由一个包含两个费米子传播子和一个标量传播子的三角形费曼图给出。根据 Srednicki 的约定(mostly plus 度规 ημν=(,+,+,+)\eta_{\mu\nu} = (-,+,+,+){γμ,γν}=2ημν\{\gamma^\mu, \gamma^\nu\} = -2\eta^{\mu\nu}),单圈积分为: VY(1)(p,p)=ddk(2π)d(igγ5)i(̸p++m)(pk)2+m2(igγ5)i(++m)(pk)2+m2ik2+M2\mathbf{V}_Y^{(1)}(p', p) = \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} (i g \gamma_5) \frac{-i(-\not{p}' + \not{k} + m)}{(p'-k)^2 + m^2} (i g \gamma_5) \frac{-i(-\not{p} + \not{k} + m)}{(p-k)^2 + m^2} \frac{-i}{k^2 + M^2} 其中 pppp' 分别是入射和出射费米子的动量,kk 是标量传播子的环路动量,mm 是费米子质量,MM 是标量场质量。

2. 简化分子中的狄拉克代数 提取被积函数的分子部分: Num=(ig)3(i)3γ5(̸p++m)γ5(++m)γ5\text{Num} = (ig)^3 (-i)^3 \gamma_5 (-\not{p}' + \not{k} + m) \gamma_5 (-\not{p} + \not{k} + m) \gamma_5 利用 γ5\gamma_5γμ\gamma^\mu 的反对易关系 {γ5,γμ}=0\{\gamma_5, \gamma^\mu\} = 0 以及 γ52=1\gamma_5^2 = 1,可以将最左侧的 γ5\gamma_5 穿过第一个动量项: γ5(̸p++m)γ5≠p+m\gamma_5 (-\not{p}' + \not{k} + m) \gamma_5 = \not{p}' - \not{k} + m 因此分子化简为: Num=g3(̸p+m)(++m)γ5\text{Num} = g^3 (\not{p}' - \not{k} + m) (-\not{p} + \not{k} + m) \gamma_5 为了提取出与树图顶点 igγ5ig\gamma_5 相同的结构,我们将 γ5\gamma_5 移至最左侧,并提出 igγ5ig\gamma_5Num=igγ5[ig2(̸p++m)(+m)]\text{Num} = i g \gamma_5 \left[ -i g^2 (-\not{p}' + \not{k} + m) (\not{p} - \not{k} + m) \right]

3. 引入费曼参数与动量平移 合并分母中的三个传播子,引入费曼参数 x,y,zx, y, z(其中 z=1xyz = 1 - x - y): 1[(pk)2+m2][(pk)2+m2][k2+M2]=01dx01xdy2[l2+Δ]3\frac{1}{[(p'-k)^2 + m^2][(p-k)^2 + m^2][k^2 + M^2]} = \int_0^1 dx \int_0^{1-x} dy \frac{2}{[l^2 + \Delta]^3} 这里平移后的环路动量为 l=kxpypl = k - x p' - y p,且分母中的 Δ\Delta 为: Δ=x(1x)p2+y(1y)p22xypp+(x+y)m2+zM2\Delta = x(1-x)p'^2 + y(1-y)p^2 - 2xy p'\cdot p + (x+y)m^2 + z M^2k=l+xp+ypk = l + x p' + y p 代入分子方括号内的部分,并丢弃在对称积分中为零的 ll 的奇数次幂项: (̸p++x̸p+y+m)(x̸py+m)(-\not{p}' + \not{l} + x \not{p}' + y \not{p} + m) (\not{p} - \not{l} - x \not{p}' - y \not{p} + m) +((1x)̸p+y+m)(x̸p+(1y)+m)\to -\not{l}\not{l} + \big( -(1-x)\not{p}' + y \not{p} + m \big) \big( -x \not{p}' + (1-y)\not{p} + m \big)dd 维时空中 =l2\not{l}\not{l} = -l^2。定义与 ll 无关的剩余部分为 N0N_0N0=((1x)̸p+y+m)(x̸p+(1y)+m)N_0 = \big( -(1-x)\not{p}' + y \not{p} + m \big) \big( -x \not{p}' + (1-y)\not{p} + m \big) 展开并利用 ̸p̸p=p2\not{p}'\not{p}' = -p'^2, =p2\not{p}\not{p} = -p^2 以及 ̸p=2pp̸p\not{p}\not{p}' = -2p'\cdot p - \not{p}'\not{p},可得: N0=x(1x)p2y(1y)p2+2xyppz̸pm(̸p)+m2N_0 = -x(1-x) p'^2 - y(1-y) p^2 + 2 x y p' \cdot p - z \not{p}'\not{p} - m (\not{p}' - \not{p}) + m^2

4. 动量积分 现在单圈顶点修正可以写为: VY(1)(p,p)=igγ5(ig2)01dx01xdyddl(2π)d2(l2+N0)(l2+Δ)3\mathbf{V}_Y^{(1)}(p', p) = i g \gamma_5 (-i g^2) \int_0^1 dx \int_0^{1-x} dy \int \frac{d^d l}{(2\pi)^d} \frac{2(l^2 + N_0)}{(l^2 + \Delta)^3} 利用维度正规化(d=4ϵd = 4 - \epsilon)下的标准积分公式: ddl(2π)dl2(l2+Δ)3=i16π2(2ϵlnΔ12)\int \frac{d^d l}{(2\pi)^d} \frac{l^2}{(l^2 + \Delta)^3} = \frac{i}{16\pi^2} \left( \frac{2}{\epsilon} - \ln \Delta - \frac{1}{2} \right) ddl(2π)d1(l2+Δ)3=i32π2Δ\int \frac{d^d l}{(2\pi)^d} \frac{1}{(l^2 + \Delta)^3} = \frac{-i}{32\pi^2 \Delta} 代入后得到: VY(1)(p,p)=igγ5g216π201dx01xdy[2(2ϵlnΔ12)N0Δ]\mathbf{V}_Y^{(1)}(p', p) = i g \gamma_5 \frac{g^2}{16\pi^2} \int_0^1 dx \int_0^{1-x} dy \left[ 2 \left( \frac{2}{\epsilon} - \ln \Delta - \frac{1}{2} \right) - \frac{N_0}{\Delta} \right]

5. 施加重整化条件 全顶点函数包含树图、单圈修正和抵消项: VY(p,p)=igγ5+VY(1)(p,p)+igγ5δZg\mathbf{V}_Y(p', p) = i g \gamma_5 + \mathbf{V}_Y^{(1)}(p', p) + i g \gamma_5 \delta Z_g 根据重整化条件 VY(0,0)=igγ5\mathbf{V}_Y(0, 0) = i g \gamma_5,必须有 VY(1)(0,0)+igγ5δZg=0\mathbf{V}_Y^{(1)}(0, 0) + i g \gamma_5 \delta Z_g = 0。 在零动量极限 p=p=0p = p' = 0 下,参数化函数退化为: Δ0=(x+y)m2+zM2=(1z)m2+zM2\Delta_0 = (x+y)m^2 + z M^2 = (1-z)m^2 + z M^2 N00=m2N_{00} = m^2 因此零动量处的单圈修正为: VY(1)(0,0)=igγ5g216π201dx01xdy[2(2ϵlnΔ012)m2Δ0]\mathbf{V}_Y^{(1)}(0, 0) = i g \gamma_5 \frac{g^2}{16\pi^2} \int_0^1 dx \int_0^{1-x} dy \left[ 2 \left( \frac{2}{\epsilon} - \ln \Delta_0 - \frac{1}{2} \right) - \frac{m^2}{\Delta_0} \right] 将抵消项代回全顶点函数,即用 VY(1)(p,p)\mathbf{V}_Y^{(1)}(p', p) 减去 VY(1)(0,0)\mathbf{V}_Y^{(1)}(0, 0),紫外发散极点 2/ϵ2/\epsilon 和常数项 1/2-1/2 均被精确相消,得到完全有限的重整化结果。

最终答案

重整化后的顶点函数为:

VY(p,p)=igγ5{1+g216π201dx01xdy[2ln(ΔΔ0)N0Δ+m2Δ0]}\boxed{ \mathbf{V}_Y(p', p) = i g \gamma_5 \left\{ 1 + \frac{g^2}{16\pi^2} \int_0^1 dx \int_0^{1-x} dy \left[ -2 \ln\left(\frac{\Delta}{\Delta_0}\right) - \frac{N_0}{\Delta} + \frac{m^2}{\Delta_0} \right] \right\} }

其中,相关的运动学函数定义为: Δ=x(1x)p2+y(1y)p22xypp+(x+y)m2+zM2\Delta = x(1-x)p'^2 + y(1-y)p^2 - 2xy p'\cdot p + (x+y)m^2 + z M^2 Δ0=(x+y)m2+zM2\Delta_0 = (x+y)m^2 + z M^2 N0=x(1x)p2y(1y)p2+2xyppz̸pm(̸p)+m2N_0 = -x(1-x) p'^2 - y(1-y) p^2 + 2 x y p' \cdot p - z \not{p}'\not{p} - m (\not{p}' - \not{p}) + m^2z=1xyz = 1 - x - y

51.3

Problem 51.3

srednickiChapter 51

习题 51.3

来源: 第51章, PDF第322页


51.3 Consider making φ\varphi a scalar rather than a pseudoscalar, so that the Yukawa interaction is LYuk=gφΨˉΨ\mathcal{L}_{\text{Yuk}} = g\varphi \bar{\Psi} \Psi. In this case, renormalizability requires us to add a term Lφ3=16Zκκφ3\mathcal{L}_{\varphi^3} = \frac{1}{6} Z_\kappa \kappa \varphi^3, as well as term linear in φ\varphi to cancel tadpoles. Find the one-loop contributions to the renormalizing ZZ factors for this theory in the MS\overline{\text{MS}} scheme.

习题 51.3 - 解答


为了求解该标量汤川理论在 MS\overline{\text{MS}} 方案下的单圈重整化 ZZ 因子,我们采用与 Srednicki 教材一致的约定:度规为 (,+,+,+)(-,+,+,+),狄拉克矩阵满足 {γμ,γν}=2ημν\{\gamma^\mu, \gamma^\nu\} = -2\eta^{\mu\nu},因此 =p2\not p \not p = -p^2

包含反项的拉格朗日量为: L=12Zφμφμφ12Zmm2φ2+iZΨΨˉ∂̸ΨZMMΨˉΨ+ZggφΨˉΨ+16Zκκφ3+Yφ\mathcal{L} = -\frac{1}{2} Z_\varphi \partial_\mu \varphi \partial^\mu \varphi - \frac{1}{2} Z_m m^2 \varphi^2 + i Z_\Psi \bar{\Psi} \not\partial \Psi - Z_M M \bar{\Psi} \Psi + Z_g g \varphi \bar{\Psi} \Psi + \frac{1}{6} Z_\kappa \kappa \varphi^3 + Y \varphi 其中树图传播子为标量 ik2+m2\frac{-i}{k^2+m^2} 和费米子 i+M=i(+M)p2+M2\frac{-i}{\not p + M} = \frac{-i(-\not p + M)}{p^2+M^2}。顶点为 igigiκi\kappa

下面逐一计算单圈发散并提取 ZZ 因子。在量纲正规化 (d=4ϵd=4-\epsilon) 下,我们只保留极点 1/ϵ1/\epsilon 的部分。

1. 费米子自能与 ZΨ,ZMZ_\Psi, Z_M

费米子单圈自能图由交换一个标量介子给出: iΣ(p)=(ig)2ddk(2π)dik2+m2i(++M)(pk)2+M2-i\Sigma(p) = (ig)^2 \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} \frac{-i}{k^2+m^2} \frac{-i(-\not p + \not k + M)}{(p-k)^2+M^2} 引入 Feynman 参数 xx 并平移积分动量 q=k(1x)pq = k - (1-x)p,分子变为 ++(1x)+M=x+M-\not p + \not q + (1-x)\not p + M = \not q - x\not p + M。丢弃奇函数 \not q 项,积分给出: iΣ(p)=g201dxddq(2π)dx+M(q2+Δ)2-i\Sigma(p) = -g^2 \int_0^1 dx \int \frac{d^d q}{(2\pi)^d} \frac{-x\not p + M}{(q^2+\Delta)^2} 利用发散积分公式 ddq(2π)d1(q2+Δ)2i16π22ϵ\int \frac{d^d q}{(2\pi)^d} \frac{1}{(q^2+\Delta)^2} \to \frac{i}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon},得到: iΣ(p)=g2i16π22ϵ(12+M)=i16π2ϵ(g22g2M)-i\Sigma(p) = -g^2 \frac{i}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon} \left(-\frac{1}{2}\not p + M\right) = \frac{i}{16\pi^2 \epsilon} (g^2 \not p - 2g^2 M) 因此发散部分为 Σ(p)=g216π2ϵ(2M)\Sigma(p) = -\frac{g^2}{16\pi^2 \epsilon} (\not p - 2M)。 反项贡献为 Σct(p)=(ZΨ1)+(ZM1)M\Sigma_{ct}(p) = (Z_\Psi - 1)\not p + (Z_M - 1)M。要求 Σ(p)+Σct(p)\Sigma(p) + \Sigma_{ct}(p) 有限,得到: ZΨ=1+g216π2ϵ\boxed{Z_\Psi = 1 + \frac{g^2}{16\pi^2 \epsilon}} ZM=12g216π2ϵ\boxed{Z_M = 1 - \frac{2g^2}{16\pi^2 \epsilon}}

2. 标量自能与 Zφ,ZmZ_\varphi, Z_m

标量自能 Π(k)\Pi(k) 包含费米子圈和标量圈两部分。 费米子圈iΠf(k)=ddp(2π)dTr[(ig)i(+M)p2+M2(ig)i((+)+M)(p+k)2+M2]-i\Pi_f(k) = - \int \frac{d^d p}{(2\pi)^d} \text{Tr} \left[ (ig) \frac{-i(-\not p + M)}{p^2+M^2} (ig) \frac{-i(-(\not p + \not k) + M)}{(p+k)^2+M^2} \right] 计算分子迹(注意与赝标量不同,这里没有 γ5\gamma_5): Tr[(+M)(+M)]=Tr[++M2]=4(p2pk+M2)\text{Tr}[(-\not p + M)(-\not p - \not k + M)] = \text{Tr}[\not p \not p + \not p \not k + M^2] = 4(-p^2 - p\cdot k + M^2) 平移 p=qxkp = q - xk,分子迹变为 4(q2+x(1x)k2+M2)4(-q^2 + x(1-x)k^2 + M^2)。 利用 ddq(2π)dq2+C(q2+Δ)2i16π22ϵ(2Δ+C)\int \frac{d^d q}{(2\pi)^d} \frac{-q^2+C}{(q^2+\Delta)^2} \to \frac{i}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon} (2\Delta + C),其中 Δ=x(1x)k2+M2\Delta = x(1-x)k^2 + M^2C=x(1x)k2+M2C = x(1-x)k^2 + M^22Δ+C=3x(1x)k2+3M22\Delta + C = 3x(1-x)k^2 + 3M^2 代入积分并对 xx 积分(01x(1x)dx=1/6\int_0^1 x(1-x)dx = 1/6): iΠf(k)=g2i16π22ϵ×4(36k2+3M2)=i16π2ϵ(4g2k2+24g2M2)-i\Pi_f(k) = g^2 \frac{i}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon} \times 4 \left( \frac{3}{6}k^2 + 3M^2 \right) = \frac{i}{16\pi^2 \epsilon} (4g^2 k^2 + 24g^2 M^2) 标量圈(由 κφ3\kappa \varphi^3 顶点产生,对称因子 S=1/2S=1/2): iΠs(k)=12(iκ)2ddp(2π)dip2+m2i(p+k)2+m2=iκ216π2ϵ-i\Pi_s(k) = \frac{1}{2} (i\kappa)^2 \int \frac{d^d p}{(2\pi)^d} \frac{-i}{p^2+m^2} \frac{-i}{(p+k)^2+m^2} = \frac{i\kappa^2}{16\pi^2 \epsilon} 总发散为 Πdiv(k)=116π2ϵ(4g2k2+24g2M2κ2)\Pi_{div}(k) = -\frac{1}{16\pi^2 \epsilon} (4g^2 k^2 + 24g^2 M^2 - \kappa^2)。 反项贡献为 Πct(k)=(Zφ1)k2+(Zm1)m2\Pi_{ct}(k) = (Z_\varphi - 1)k^2 + (Z_m - 1)m^2。抵消发散要求: Zφ=1+4g216π2ϵ\boxed{Z_\varphi = 1 + \frac{4g^2}{16\pi^2 \epsilon}} Zm=1+24g2M2κ216π2ϵm2\boxed{Z_m = 1 + \frac{24g^2 M^2 - \kappa^2}{16\pi^2 \epsilon m^2}}

3. 汤川顶点修正与 ZgZ_g

单圈顶点修正 Γ(p,p)\Gamma(p', p) 的紫外发散仅来自费米子交换标量的图(标量交换费米子的图在动量大时分子为 \not k,分母为 k6k^6,积分为有限值)。 igΓdiv=(ig)3ddk(2π)dik2i()(k)2i()(k)2=g3ddk(2π)d(k2)3-i g \Gamma_{div} = (ig)^3 \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} \frac{-i}{k^2} \frac{-i(-\not k)}{(k)^2} \frac{-i(-\not k)}{(k)^2} = g^3 \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} \frac{\not k \not k}{(k^2)^3} 由于 =k2\not k \not k = -k^2,积分给出: igΓdiv=g3ddk(2π)d1(k2)2=g3i16π22ϵ    Γdiv=g216π22ϵ-i g \Gamma_{div} = -g^3 \int \frac{d^d k}{(2\pi)^d} \frac{1}{(k^2)^2} = -g^3 \frac{i}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon} \implies \Gamma_{div} = \frac{g^2}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon} 反项为 i(Zg1)gi(Z_g - 1)g。要求 igΓdiv+ig(Zg1)=0ig\Gamma_{div} + ig(Z_g - 1) = 0,得到: Zg=12g216π2ϵ\boxed{Z_g = 1 - \frac{2g^2}{16\pi^2 \epsilon}}

4. 标量三线顶点修正与 ZκZ_\kappa

三标量顶点 V3V_3 的单圈发散来自费米子三角图(纯标量三角图在 4 维下是有限的)。 iV3f=ddp(2π)dTr[(ig)i(+M)p2(ig)i(+M)p2(ig)i(+M)p2]+交叉图-i V_{3f} = - \int \frac{d^d p}{(2\pi)^d} \text{Tr} \left[ (ig) \frac{-i(-\not p + M)}{p^2} (ig) \frac{-i(-\not p + M)}{p^2} (ig) \frac{-i(-\not p + M)}{p^2} \right] + \text{交叉图} 提取大动量 pp 下的领头发散项。由于奇数个 γ\gamma 矩阵迹为零,分子中必须保留一个 MMNumeratorTr[()()M+()M()+M()()]=3MTr[]=12Mp2\text{Numerator} \approx \text{Tr}[(-\not p)(-\not p)M + (-\not p)M(-\not p) + M(-\not p)(-\not p)] = 3M \text{Tr}[\not p \not p] = -12 M p^2 代入积分: iV3f,1=g3ddp(2π)d12Mp2(p2)3=12g3Mi16π22ϵ=i24g3M16π2ϵ-i V_{3f, 1} = g^3 \int \frac{d^d p}{(2\pi)^d} \frac{-12 M p^2}{(p^2)^3} = -12 g^3 M \frac{i}{16\pi^2} \frac{2}{\epsilon} = -i \frac{24 g^3 M}{16\pi^2 \epsilon} 考虑两种动量走向(顺时针和逆时针),总发散需乘以 2: V3f,div=48g3M16π2ϵV_{3f, div} = \frac{48 g^3 M}{16\pi^2 \epsilon} 反项为 i(Zκ1)κi(Z_\kappa - 1)\kappa。要求 iV3f,div+i(Zκ1)κ=0i V_{3f, div} + i(Z_\kappa - 1)\kappa = 0,得到: Zκ=148g3M16π2ϵκ\boxed{Z_\kappa = 1 - \frac{48 g^3 M}{16\pi^2 \epsilon \kappa}}

(注:蝌蚪图产生的二次发散由拉格朗日量中引入的线性项 YφY\varphi 直接吸收,由于 YY 是一个具有质量量纲的系数而非乘性重整化因子,故不需要为其定义无量纲的 ZZ 因子。)