习题 82.1 - 解答
根据自由阿贝尔规范理论中威尔逊环(Wilson loop)的期望值公式,在微扰论的领头阶,我们有:
⟨ 0 ∣ W C ∣ 0 ⟩ = ⟨ 0 ∣ exp ( i g ∮ C A μ d x μ ) ∣ 0 ⟩ = exp [ − 1 2 g 2 ∮ C d x μ ∮ C d y ν Δ μ ν ( x − y ) ] \langle 0 | W_C | 0 \rangle = \langle 0 | \exp\left(i g \oint_C A_\mu dx^\mu\right) | 0 \rangle = \exp\left[ - \frac{1}{2} g^2 \oint_C dx^\mu \oint_C dy^\nu \Delta_{\mu\nu}(x-y) \right] ⟨ 0∣ W C ∣0 ⟩ = ⟨ 0∣ exp ( i g ∮ C A μ d x μ ) ∣0 ⟩ = exp [ − 2 1 g 2 ∮ C d x μ ∮ C d y ν Δ μν ( x − y ) ]
在欧几里得空间中,规范场的传播子为 Δ μ ν ( x − y ) = δ μ ν 4 π 2 ( x − y ) 2 \Delta_{\mu\nu}(x-y) = \frac{\delta_{\mu\nu}}{4\pi^2 (x-y)^2} Δ μν ( x − y ) = 4 π 2 ( x − y ) 2 δ μν 。代入上式可得:
⟨ 0 ∣ W C ∣ 0 ⟩ = exp [ − g 2 8 π 2 ∮ C ∮ C d x ⋅ d y ( x − y ) 2 ] \langle 0 | W_C | 0 \rangle = \exp\left[ - \frac{g^2}{8\pi^2} \oint_C \oint_C \frac{dx \cdot dy}{(x-y)^2} \right] ⟨ 0∣ W C ∣0 ⟩ = exp [ − 8 π 2 g 2 ∮ C ∮ C ( x − y ) 2 d x ⋅ d y ]
对于半径为 R R R 的圆 C C C ,我们可以使用角度 θ \theta θ 和 ϕ \phi ϕ 进行参数化:
x μ ( θ ) = ( R cos θ , R sin θ , 0 , 0 ) x^\mu(\theta) = (R\cos\theta, R\sin\theta, 0, 0) x μ ( θ ) = ( R cos θ , R sin θ , 0 , 0 )
y ν ( ϕ ) = ( R cos ϕ , R sin ϕ , 0 , 0 ) y^\nu(\phi) = (R\cos\phi, R\sin\phi, 0, 0) y ν ( ϕ ) = ( R cos ϕ , R sin ϕ , 0 , 0 )
其中 θ , ϕ ∈ [ 0 , 2 π ) \theta, \phi \in [0, 2\pi) θ , ϕ ∈ [ 0 , 2 π ) 。计算微元及其内积:
d x μ = ( − R sin θ , R cos θ , 0 , 0 ) d θ dx^\mu = (-R\sin\theta, R\cos\theta, 0, 0) d\theta d x μ = ( − R sin θ , R cos θ , 0 , 0 ) d θ
d y ν = ( − R sin ϕ , R cos ϕ , 0 , 0 ) d ϕ dy^\nu = (-R\sin\phi, R\cos\phi, 0, 0) d\phi d y ν = ( − R sin ϕ , R cos ϕ , 0 , 0 ) d ϕ
d x ⋅ d y = R 2 ( sin θ sin ϕ + cos θ cos ϕ ) d θ d ϕ = R 2 cos ( θ − ϕ ) d θ d ϕ dx \cdot dy = R^2 (\sin\theta\sin\phi + \cos\theta\cos\phi) d\theta d\phi = R^2 \cos(\theta-\phi) d\theta d\phi d x ⋅ d y = R 2 ( sin θ sin ϕ + cos θ cos ϕ ) d θ d ϕ = R 2 cos ( θ − ϕ ) d θ d ϕ
两点间的距离平方为:
( x − y ) 2 = R 2 ( cos θ − cos ϕ ) 2 + R 2 ( sin θ − sin ϕ ) 2 = 2 R 2 [ 1 − cos ( θ − ϕ ) ] (x-y)^2 = R^2(\cos\theta-\cos\phi)^2 + R^2(\sin\theta-\sin\phi)^2 = 2R^2[1-\cos(\theta-\phi)] ( x − y ) 2 = R 2 ( cos θ − cos ϕ ) 2 + R 2 ( sin θ − sin ϕ ) 2 = 2 R 2 [ 1 − cos ( θ − ϕ )]
将这些代入指数中的双重积分 I I I 中:
I = ∮ C ∮ C d x ⋅ d y ( x − y ) 2 = ∫ 0 2 π d θ ∫ 0 2 π d ϕ cos ( θ − ϕ ) 2 [ 1 − cos ( θ − ϕ ) ] I = \oint_C \oint_C \frac{dx \cdot dy}{(x-y)^2} = \int_0^{2\pi} d\theta \int_0^{2\pi} d\phi \frac{\cos(\theta-\phi)}{2[1-\cos(\theta-\phi)]} I = ∮ C ∮ C ( x − y ) 2 d x ⋅ d y = ∫ 0 2 π d θ ∫ 0 2 π d ϕ 2 [ 1 − c o s ( θ − ϕ )] c o s ( θ − ϕ )
题目要求当 ∣ x − y ∣ < a |x-y| < a ∣ x − y ∣ < a 时将 1 / ( x − y ) 2 1/(x-y)^2 1/ ( x − y ) 2 替换为零(即引入短距离截断)。两点间的弦距为 ∣ x − y ∣ = 2 R ∣ sin ( θ − ϕ 2 ) ∣ |x-y| = 2R \left|\sin\left(\frac{\theta-\phi}{2}\right)\right| ∣ x − y ∣ = 2 R sin ( 2 θ − ϕ ) 。
截断条件 ∣ x − y ∣ ≥ a |x-y| \ge a ∣ x − y ∣ ≥ a 意味着:
2 R ∣ sin ( θ − ϕ 2 ) ∣ ≥ a 2R \left|\sin\left(\frac{\theta-\phi}{2}\right)\right| \ge a 2 R sin ( 2 θ − ϕ ) ≥ a
令 α = θ − ϕ \alpha = \theta - \phi α = θ − ϕ 。由于被积函数具有周期性且仅依赖于角度差,对 ϕ \phi ϕ 的积分直接给出一个 2 π 2\pi 2 π 的因子。积分 I I I 化为对 α \alpha α 的单重积分:
I = 2 π ∫ α m i n 2 π − α m i n cos α 2 ( 1 − cos α ) d α I = 2\pi \int_{\alpha_{min}}^{2\pi-\alpha_{min}} \frac{\cos\alpha}{2(1-\cos\alpha)} d\alpha I = 2 π ∫ α min 2 π − α min 2 ( 1 − c o s α ) c o s α d α
其中积分下限由截断条件给出:α m i n = 2 arcsin ( a 2 R ) \alpha_{min} = 2 \arcsin\left(\frac{a}{2R}\right) α min = 2 arcsin ( 2 R a ) 。
利用半角公式 1 − cos α = 2 sin 2 ( α / 2 ) 1-\cos\alpha = 2\sin^2(\alpha/2) 1 − cos α = 2 sin 2 ( α /2 ) ,被积函数可以改写为:
cos α 2 ( 1 − cos α ) = 1 − 2 sin 2 ( α / 2 ) 4 sin 2 ( α / 2 ) = 1 4 sin 2 ( α / 2 ) − 1 2 \frac{\cos\alpha}{2(1-\cos\alpha)} = \frac{1 - 2\sin^2(\alpha/2)}{4\sin^2(\alpha/2)} = \frac{1}{4\sin^2(\alpha/2)} - \frac{1}{2} 2 ( 1 − c o s α ) c o s α = 4 s i n 2 ( α /2 ) 1 − 2 s i n 2 ( α /2 ) = 4 s i n 2 ( α /2 ) 1 − 2 1
求不定积分:
∫ ( 1 4 sin 2 ( α / 2 ) − 1 2 ) d α = − 1 2 cot ( α 2 ) − α 2 \int \left( \frac{1}{4\sin^2(\alpha/2)} - \frac{1}{2} \right) d\alpha = -\frac{1}{2}\cot\left(\frac{\alpha}{2}\right) - \frac{\alpha}{2} ∫ ( 4 s i n 2 ( α /2 ) 1 − 2 1 ) d α = − 2 1 cot ( 2 α ) − 2 α
代入上下限 α m i n \alpha_{min} α min 和 2 π − α m i n 2\pi-\alpha_{min} 2 π − α min 进行计算:
∫ α m i n 2 π − α m i n … d α = [ 1 2 cot ( α m i n 2 ) − π + α m i n 2 ] − [ − 1 2 cot ( α m i n 2 ) − α m i n 2 ] = cot ( α m i n 2 ) − π + α m i n \int_{\alpha_{min}}^{2\pi-\alpha_{min}} \dots d\alpha = \left[ \frac{1}{2}\cot\left(\frac{\alpha_{min}}{2}\right) - \pi + \frac{\alpha_{min}}{2} \right] - \left[ -\frac{1}{2}\cot\left(\frac{\alpha_{min}}{2}\right) - \frac{\alpha_{min}}{2} \right] = \cot\left(\frac{\alpha_{min}}{2}\right) - \pi + \alpha_{min} ∫ α min 2 π − α min … d α = [ 2 1 cot ( 2 α min ) − π + 2 α min ] − [ − 2 1 cot ( 2 α min ) − 2 α min ] = cot ( 2 α min ) − π + α min
根据截断定义有 sin ( α m i n / 2 ) = a 2 R \sin(\alpha_{min}/2) = \frac{a}{2R} sin ( α min /2 ) = 2 R a 。利用直角三角形关系可得:
cot ( α m i n 2 ) = 1 − ( a / 2 R ) 2 a / 2 R = 2 R a 1 − a 2 4 R 2 \cot\left(\frac{\alpha_{min}}{2}\right) = \frac{\sqrt{1 - (a/2R)^2}}{a/2R} = \frac{2R}{a} \sqrt{1 - \frac{a^2}{4R^2}} cot ( 2 α min ) = a /2 R 1 − ( a /2 R ) 2 = a 2 R 1 − 4 R 2 a 2
在 a ≪ R a \ll R a ≪ R 的极限下展开:
cot ( α m i n 2 ) = 2 R a − a 4 R + O ( a 3 ) \cot\left(\frac{\alpha_{min}}{2}\right) = \frac{2R}{a} - \frac{a}{4R} + \mathcal{O}(a^3) cot ( 2 α min ) = a 2 R − 4 R a + O ( a 3 )
同时 α m i n ≈ a R \alpha_{min} \approx \frac{a}{R} α min ≈ R a 。因此,积分结果为:
I = 2 π ( 2 R a − π + O ( a R ) ) ≈ 4 π R a − 2 π 2 I = 2\pi \left( \frac{2R}{a} - \pi + \mathcal{O}\left(\frac{a}{R}\right) \right) \approx \frac{4\pi R}{a} - 2\pi^2 I = 2 π ( a 2 R − π + O ( R a ) ) ≈ a 4 π R − 2 π 2
注意到圆的周长为 P = 2 π R P = 2\pi R P = 2 π R ,我们可以将积分写为:
I = 2 P a − 2 π 2 I = \frac{2P}{a} - 2\pi^2 I = a 2 P − 2 π 2
将积分 I I I 代回威尔逊环的期望值表达式中:
⟨ 0 ∣ W C ∣ 0 ⟩ = exp [ − g 2 8 π 2 ( 2 P a − 2 π 2 ) ] = exp [ − g 2 4 π 2 a P + g 2 4 ] \langle 0 | W_C | 0 \rangle = \exp\left[ - \frac{g^2}{8\pi^2} \left( \frac{2P}{a} - 2\pi^2 \right) \right] = \exp\left[ - \frac{g^2}{4\pi^2 a} P + \frac{g^2}{4} \right] ⟨ 0∣ W C ∣0 ⟩ = exp [ − 8 π 2 g 2 ( a 2 P − 2 π 2 ) ] = exp [ − 4 π 2 a g 2 P + 4 g 2 ]
提取出与周长 P P P 成正比的线性发散项(即周长律项),我们得到:
⟨ 0 ∣ W C ∣ 0 ⟩ ∝ exp [ − ( 1 4 π 2 ) g 2 a P ] \langle 0 | W_C | 0 \rangle \propto \exp\left[ - \left(\frac{1}{4\pi^2}\right) \frac{g^2}{a} P \right] ⟨ 0∣ W C ∣0 ⟩ ∝ exp [ − ( 4 π 2 1 ) a g 2 P ]
将其与题目中给定的公式 (82.18) ⟨ 0 ∣ W C ∣ 0 ⟩ = exp [ − ( c ~ g 2 / a ) P ] \langle 0|W_C|0 \rangle = \exp [ -(\tilde{c} g^2 / a) P ] ⟨ 0∣ W C ∣0 ⟩ = exp [ − ( c ~ g 2 / a ) P ] 进行对比,即可直接读出常数 c ~ \tilde{c} c ~ 的值。
1 4 π 2 \boxed{\frac{1}{4\pi^2}} 4 π 2 1